W skrócie
- Kwiaty otwierają się o poranku i więdną już po południu tego samego dnia — każdy kwiat żyje tylko jeden dzień.
- Roślina jednoroczna o bardzo szybkim wzroście, potrafi pokryć siatkę lub płot w ciągu jednego lata.
- Owija się (skręca) wokół podpory — wymaga siatki, sznurów lub tyczek.
- Nasiona są toksyczne, zawierają związki o działaniu psychoaktywnym — trzymać z dala od dzieci i zwierząt.
- Kwitnie obficie od lipca aż do pierwszych przymrozków.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Powojowate (Convolvulaceae)
- Wysokość
- 2–4 m
- Szerokość
- 0.3–0.6 m
- Pokrój
- Zwisający
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce
- Gleba
- Gliniasta, Piaszczysta, Próchniczna
- Odczyn
- pH 6–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana, Sucha
- Kwitnienie
- Lipiec–Październik
- Mrozoodporność
- —
- Rozmnażanie
- Z nasion
Charakterystyka
Owłosiona, owijająca się łodyga z sercowatymi liśćmi i lejkowatymi kwiatami o średnicy 5–8 cm, rozwijającymi się pojedynczo w kątach liści. Kwiaty są typowo purpurowo-fioletowe, ale odmiany ogrodowe oferują też róż, błękit i biel, często z jaśniejszą gwiazdką przy gardzieli.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Dość odporny na suszę po ukorzenieniu; nadmierne podlewanie i zbyt żyzna gleba pobudzają wzrost liści kosztem kwitnienia.
Nawożenie
Uboga do umiarkowanie żyznej gleba sprzyja obfitszemu kwitnieniu niż zbyt nawożona.
Sadzenie
Przed siewem lekko nacić lub namoczyć twarde okrywy nasienne, by przyspieszyć kiełkowanie; zapewnić siatkę, sznury lub tyczki od razu po siewie.
Przycinanie
Przycinać zbyt rozrośnięte lub gęste pędy, by poprawić przewietrzenie i skierować wzrost na pożądaną podporę.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Wysoka, sztywna łodyga słonecznika może służyć jako żywa, naturalna podpora dla owijających się pędów powoju.
Tradycyjne zestawienie znane z ogrodów wiejskich — wysokie łodygi kukurydzy dają oparcie dla lekkich pędów powoju.
Złe sąsiedztwo
Bardzo szybki wzrost powoju pozwala mu w krótkim czasie oplątać i zacienić słabsze, niżej rosnące sąsiadki.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Umiarkowana | Nasiona zawierają alkaloidy zbliżone do LSA o działaniu psychoaktywnym i toksycznym — spożycie grozi zatruciem, nudnościami i zaburzeniami neurologicznymi. |
| Psy | Umiarkowana | — |
| Koty | Umiarkowana | — |
Historia i pochodzenie
Uprawiany ozdobnie od czasów kolonialnych, gdy trafił z Ameryki Środkowej do Europy. W wielu cieplejszych regionach świata, m.in. na południu USA, zdziczał i bywa uznawany za uciążliwy chwast ogrodowy; w klimacie Polski ginie wraz z pierwszymi przymrozkami i nie stanowi zagrożenia inwazyjnego.
Zastosowanie
Do szybkiego, sezonowego zazieleniania siatek, płotów, balustrad balkonowych i pergoli tam, gdzie potrzebna jest natychmiastowa, gęsta osłona w ciągu jednego lata.
Ciekawostki
- Nazwa rodzajowa Ipomoea pochodzi z greckiego „ips” (robak) i „homoios” (podobny), nawiązując do wijących się, przypominających robaka pędów.
- Codzienne, poranne otwieranie się kwiatów i więdnięcie po południu to typowa cecha całego rodzaju Ipomoea, od której pochodzi angielska nazwa „morning glory” (poranna chwała).
Najczęstsze pytania
Dlaczego kwiaty powoju więdną już po południu?
To naturalna cecha gatunku — każdy pojedynczy kwiat żyje tylko jeden dzień: otwiera się rano, a więdnie po kilku godzinach, zwykle w ciągu tego samego popołudnia. Roślina rekompensuje to obfitym, codziennym wytwarzaniem nowych pąków przez cały sezon kwitnienia.
Jak przyspieszyć kiełkowanie nasion powoju purpurowego?
Nasiona mają twardą, nieprzepuszczalną okrywę, dlatego warto je lekko nadciąć pilnikiem lub namoczyć w wodzie na 24 godziny przed wysiewem — znacznie przyspiesza to i ujednolica kiełkowanie.
Czy powój purpurowy jest niebezpieczny dla dzieci lub zwierząt?
Nasiona zawierają alkaloidy o działaniu zbliżonym do LSD, toksyczne przy spożyciu — mogą wywołać zatrucie i zaburzenia neurologiczne. Warto pilnować, by dzieci i zwierzęta domowe nie miały do nich dostępu, zwłaszcza jesienią, gdy dojrzewają nasiona.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- Missouri Botanical Garden — Ipomoea purpureaInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
