W skrócie
- Roślina jednoroczna — wysiewana co roku od nowa, wymaga siatki lub tyczek do wspinania się.
- Kwiaty pachną wyjątkowo intensywnie, jeden z najbardziej cenionych zapachów w ogrodzie letnim.
- Regularne ścinanie kwiatów na bukiety wydłuża okres kwitnienia.
- Nasiona są toksyczne — nie mylić z jadalnym groszkiem zwyczajnym (Pisum sativum), rośliną innego rodzaju.
- Lubi chłodne, wilgotne podłoże u podstawy i słoneczne stanowisko dla pędów.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Bobowate (Fabaceae)
- Wysokość
- 1.5–2.5 m
- Szerokość
- 0.3–0.5 m
- Pokrój
- Zwisający
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna
- Odczyn
- pH 6–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- Czerwiec–Wrzesień
- Mrozoodporność
- —
- Rozmnażanie
- Z nasion
Charakterystyka
Cienkie, kanciaste łodygi wspinają się za pomocą rozgałęzionych wąsów czepnych na końcach liści pierzastozłożonych. Motylkowe kwiaty, zebrane po kilka na długich szypułkach, występują w bogatej palecie barw — od bieli, przez róż i fiolet, po ciemną czerwień — i są cenione za wyjątkowo silny, słodki zapach.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Regularne podlewanie i ściółkowanie podstawy utrzymują chłodne, wilgotne podłoże, co wydłuża okres kwitnienia w upalne lato.
Nawożenie
Unikać nadmiaru azotu — pobudza rozrost liści kosztem kwitnienia.
Sadzenie
Przed siewem namoczyć nasiona przez noc w wodzie, by przyspieszyć kiełkowanie; od razu zapewnić siatkę lub tyczki do wspinania.
Przycinanie
Regularnie zbierać przekwitłe kwiaty i zawiązujące się strąki, co pobudza roślinę do wydawania kolejnych pąków.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Wysokie, sztywne łodygi słonecznika mogą posłużyć jako naturalna, żywa podpora dla wąsów czepnych groszku pachnącego.
Podobne wymagania uprawowe, choć to różne gatunki — warto sadzić je osobno, by uniknąć pomyłki przy zbiorze, bo nasiona groszku pachnącego są toksyczne.
Złe sąsiedztwo
Silna konkurencja o światło i miejsce na siatce lub tyczkach ogranicza kwitnienie obu roślin.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Umiarkowana | Nasiona zawierają aminokwas beta-ODAP, który przy regularnym spożywaniu większych ilości może powodować latyryzm (uszkodzenie układu nerwowego) — nie mylić z jadalnym groszkiem zwyczajnym (Pisum sativum), z którym groszek pachnący nie jest blisko spokrewniony pomimo podobnej nazwy. |
| Psy | Umiarkowana | — |
| Koty | Umiarkowana | — |
Historia i pochodzenie
Do uprawy wprowadzony pod koniec XVII wieku, gdy sycylijski mnich Franciscus Cupani przesłał nasiona do Anglii. Ogromną popularność zdobył w epoce wiktoriańskiej, gdy angielscy hodowcy, zwłaszcza Henry Eckford, wyhodowali setki odmian o większych kwiatach i szerszej palecie barw niż forma dzika.
Zastosowanie
Do obsadzania siatek, tyczek i niskich płotków w ogrodach kwiatowych oraz do uprawy w dużych donicach na balkonie i tarasie. Doskonały kwiat cięty do pachnących bukietów letnich.
Ciekawostki
- Mimo nazwy i podobieństwa kwiatów, groszek pachnący (rodzaj Lathyrus) nie jest blisko spokrewniony z jadalnym groszkiem zwyczajnym (rodzaj Pisum) — jego nasiona są toksyczne i nie nadają się do spożycia.
- W epoce wiktoriańskiej bukiety groszku pachnącego były jednym z najpopularniejszych kwiatów ciętych w Anglii, a doroczne wystawy nowych odmian przyciągały tłumy.
Najczęstsze pytania
Dlaczego mój groszek pachnący przestał kwitnąć w środku lata?
Najczęstszą przyczyną jest pozostawienie przekwitłych kwiatów, które zawiązują strąki z nasionami — roślina uznaje wtedy, że wypełniła swój cel biologiczny i ogranicza dalsze kwitnienie. Regularne ścinanie kwiatów na bukiety, zanim zawiążą się strąki, znacząco wydłuża sezon kwitnienia.
Czy nasiona groszku pachnącego można jeść?
Nie. Mimo mylącej nazwy i podobieństwa do jadalnego groszku zwyczajnego (Pisum sativum), groszek pachnący należy do innego rodzaju (Lathyrus) i jego nasiona są toksyczne — przy regularnym spożywaniu większych ilości mogą powodować latyryzm, poważne schorzenie układu nerwowego.
Kiedy siać groszek pachnący?
Najlepiej wczesną wiosną, w marcu–kwietniu, bezpośrednio do gruntu po ustąpieniu przymrozków lub pod osłonami, albo już w lutym do doniczek na rozsadę dla wcześniejszego kwitnienia. Namoczenie nasion przez noc przed siewem przyspiesza i ujednolica kiełkowanie.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Lathyrus odoratusInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
