W skrócie
- Wymaga pełnego słońca i ciepłej, osłoniętej ściany — w cieniu praktycznie nie kwitnie.
- Bardzo ekspansywny: odrosty korzeniowe wychodzą kilka metrów od rośliny.
- Na pierwsze kwiaty trzeba czekać zwykle 3–5 lat od posadzenia.
- Kwitnie na pędach tegorocznych — ciąć mocno wczesną wiosną.
- Sok może podrażniać skórę; do cięcia zakładać rękawice.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Bignoniowate (Bignoniaceae)
- Wysokość
- 5–10 m
- Szerokość
- 2–4 m
- Pokrój
- Płożący
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce
- Gleba
- Próchniczna, Gliniasta, Piaszczysta
- Odczyn
- pH 6–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- Lipiec–Wrzesień
- Mrozoodporność
- USDA 5a–9b
- Rozmnażanie
- Z sadzonek, Przez odkłady, Z nasion
Charakterystyka
Pnącze dorastające do 10 m, o zdrewniałych pędach czepiających się podpory korzeniami przybyszowymi, wspomaganymi owijaniem się wokół konstrukcji. Liście nieparzystopierzaste, złożone z 7–11 ząbkowanych listków, wyraźnie różnią się od pojedynczych liści większości pnączy. Kwiaty długości 6–9 cm mają kształt wydłużonej trąbki rozszerzającej się w pięciopłatkowy talerzyk, zebrane są w luźne grona na końcach tegorocznych pędów. Po kwitnieniu zawiązują się długie, strąkowate torebki nasienne.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Po ukorzenieniu bardzo wytrzymały na suszę. Podlewać regularnie tylko w pierwszych dwóch latach i podczas długich upałów.
Nawożenie
Bardzo ostrożnie z azotem — obficie nawożony milin buduje ogromną masę pędów i liści, a niemal nie kwitnie.
Sadzenie
Stanowisko ciepłe, słoneczne i osłonięte od wiatru — najlepiej południowa lub zachodnia ściana. Warto od razu wkopać barierę przeciwkorzeniową (np. obrzeże na 40–50 cm), która ograniczy późniejsze odrosty korzeniowe.
Przycinanie
Ciąć mocno i regularnie: pędy boczne skracać do 2–3 par pąków od szkieletu rośliny. Kwiaty zawiązują się na tegorocznych pędach, więc silne cięcie nie odbiera kwitnienia, a wręcz je poprawia.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Dojrzały milin waży kilkadziesiąt kilogramów i przewraca lekkie drewniane kratki — solidna podpora to warunek udanej uprawy.
Znosi to samo gorące, suche i słoneczne stanowisko u podnóża ściany, a jej niski pokrój nie konkuruje z pnączem o światło.
Sucholubna bylina dobrze zakrywa nagą nasadę pędów milinu, nie wymagając podlewania, którego milin i tak nie potrzebuje.
Złe sąsiedztwo
Milin wypuszcza odrosty korzeniowe nawet kilka metrów od rośliny macierzystej i wchodzi w sąsiednie uprawy, gdzie trudno go wytępić.
Prowadzony na tej samej konstrukcji zostaje zagłuszony — milin rośnie znacznie silniej i szybko przejmuje całą podporę oraz światło.
Korzenie czepne wrastają w szczeliny tynku i pod pokrycie dachu, a masa pędów odkształca rynny — sadzić w odległości od takich elementów.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Lekka | Sok z pędów i liści może u osób wrażliwych powodować zaczerwienienie i podrażnienie skóry — przy cięciu warto pracować w rękawicach. Roślina nie jest jadalna. |
| Psy | Lekka | Zjedzenie liści może wywołać podrażnienie przewodu pokarmowego i wymioty. |
| Koty | Lekka | — |
Historia i pochodzenie
W naturze rośnie na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych, gdzie jego kwiaty są jednym z ważniejszych źródeł nektaru dla kolibrów — stąd angielska nazwa hummingbird vine. Do Europy sprowadzono go w XVII wieku jako ciekawostkę ogrodową; w cieplejszych rejonach kontynentu zadomowił się na tyle, że lokalnie dziczeje przy drogach i płotach.
Zastosowanie
Do obsadzania mocnych pergoli, altan, siatek, słupów i ciepłych ścian południowych — wszędzie tam, gdzie jest miejsce na dużą, silnie rosnącą roślinę i gdzie regularne cięcie nie będzie problemem. Ze względu na ekspansywność nie nadaje się do małych ogrodów ani do sąsiedztwa delikatnych rabat.
Ciekawostki
- W ojczyźnie milinu jego trąbkowate kwiaty są zapylane przez kolibry — długość rurki kwiatowej odpowiada długości ich dzioba, a jaskrawa czerwień jest barwą, którą ptaki te widzą najlepiej.
- W Ameryce nosi też przydomek cow itch vine, czyli mniej więcej „pnącze od którego swędzi”, bo kontakt z sokiem potrafi podrażnić skórę.
- Odrosty korzeniowe potrafią wyjść przez trawnik kilka metrów od rośliny macierzystej i pojawiać się latami po usunięciu okazu.
Najczęstsze pytania
Dlaczego mój milin nie kwitnie?
Najczęstsze przyczyny to zbyt młody wiek rośliny (pierwsze kwiaty pojawiają się zwykle po 3–5 latach), zbyt małe nasłonecznienie oraz nadmiar azotu w nawożeniu, który skłania roślinę do budowania pędów zamiast pąków kwiatowych. Pomaga też mocne cięcie wczesną wiosną, bo kwiaty zawiązują się na pędach tegorocznych.
Jak pozbyć się odrostów milinu?
Odrosty najlepiej systematycznie wycinać przy samej ziemi lub wykaszać razem z trawnikiem — sama roślina osłabia się dopiero po długim, konsekwentnym usuwaniu. Najskuteczniej jest jednak zapobiegać: przy sadzeniu wkopać wokół bryły barierę przeciwkorzeniową na głębokość 40–50 cm.
Czy milin uszkadza ścianę budynku?
Może — jego korzenie czepne wnikają w szczeliny tynku, a ciężkie pędy wciskają się pod rynny, parapety i pokrycia dachowe, rozpychając je z czasem. Na budynku bezpieczniej prowadzić go na solidnej kracie odsuniętej kilka centymetrów od elewacji, zamiast pozwolić mu czepiać się muru bezpośrednio.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- Missouri Botanical Garden — Campsis radicansInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
