W skrócie
- Nie sadzić bliżej niż 15–20 m od budynku, drenażu, rur czy szamba — korzenie je niszczą.
- Rośnie bardzo szybko, ale żyje krótko: zwykle 40–60 lat.
- Gałęzie są łamliwe — po wichurach i mokrym śniegu regularnie wyłamują się konary.
- Wymaga stanowiska wilgotnego lub podmokłego; źle znosi suszę.
- Kora zawiera salicynę — prekursor substancji czynnej aspiryny.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Wierzbowate (Salicaceae)
- Wysokość
- 8–15 m
- Szerokość
- 8–15 m
- Pokrój
- Zwisający
- Tempo wzrostu
- Szybkie
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna, Ilasta, Piaszczysta
- Odczyn
- pH 5.5–8
- Wilgotność
- Wilgotna, Mokra, Umiarkowana
- Kwitnienie
- Marzec–Kwiecień
- Mrozoodporność
- USDA 6a–8b
- Rozmnażanie
- Z sadzonek, Przez odkłady
Charakterystyka
Drzewo o krótkim pniu i szerokiej, kopulastej koronie, z której zwisają cienkie, giętkie witki sięgające niekiedy samej ziemi. Liście wąskolancetowate, długości 8–16 cm, z wierzchu jasnozielone, od spodu sinawe. Kwiaty to niepozorne kotki rozwijające się w marcu i kwietniu, jeszcze przed pełnym ulistnieniem. System korzeniowy jest płytki, bardzo gęsty i wyjątkowo daleko sięgający.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Ogromne zapotrzebowanie na wodę — to właśnie dlatego korzenie tak agresywnie szukają wilgoci i wrastają w drenaże i rury. Poza brzegiem zbiornika wymaga obfitego podlewania w suszy.
Nawożenie
Umiarkowanie — wierzba i tak rośnie bardzo szybko, a nadmiar azotu daje jeszcze bardziej łamliwe pędy.
Sadzenie
Kluczowa jest odległość, nie gleba: nie sadzić bliżej niż 15–20 m od budynku, fundamentów, drenażu, szamba, studni ani przyłączy wodno-kanalizacyjnych. Najlepsze stanowisko to brzeg stawu lub rzeki z dala od instalacji.
Przycinanie
Systematycznie usuwać pędy martwe, uszkodzone i wyłamane; można skracać zwisające witki, aby nie zamiatały ziemi.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Naturalny towarzysz brzegu zbiornika — oba gatunki znoszą podtopienie i pasują do tego samego, wilgotnego stanowiska.
Roślina strefy przybrzeżnej, która wraz z wierzbą tworzy naturalistyczną obudowę stawu.
Kwitnie wczesną wiosną w podmokłym gruncie u nasady wierzby, zanim ta rozwinie pełne ulistnienie.
Złe sąsiedztwo
Bardzo ekspansywne korzenie aktywnie poszukują wody, wrastają w nieszczelne rury i drenaże, rozsadzają je i mogą naruszyć fundamenty oraz nawierzchnie. Bezpieczny dystans to co najmniej 15–20 m.
Płytkie, gęste korzenie wierzby zabierają całą wodę i składniki pokarmowe, a zwisające gałęzie odcinają światło.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | Kora zawiera salicynę — prekursor kwasu salicylowego, z którego wywodzi się aspiryna. Nie jest to substancja trująca, ale osoby uczulone na salicylany powinny unikać kontaktu z sokiem i naparami z kory. |
| Psy | Lekka | — |
| Koty | Lekka | Koty słabo metabolizują salicylany — zjedzenie kory lub pędów może wywołać podrażnienie przewodu pokarmowego. |
Historia i pochodzenie
Sprowadzona z Chin do Europy w XVIII wieku szybko stała się symbolem żałoby i melancholii, przez co masowo sadzono ją na cmentarzach i w parkach romantycznych. Wyciąg z kory wierzby był stosowany przeciwbólowo już w starożytności; wyizolowana z niej salicyna dała początek pracom, które doprowadziły do syntezy aspiryny pod koniec XIX wieku.
Zastosowanie
Wyłącznie do dużych ogrodów i parków, najlepiej nad brzegiem stawu, rzeki lub w miejscu okresowo podtapianym — z zachowaniem dużego dystansu od wszelkiej infrastruktury. Bywa też używana do umacniania skarp i brzegów, bo łatwo ukorzenia się z wbitych w grunt witek. W małym ogrodzie zamiast niej lepiej sadzić karłowe wierzby szczepione na pniu.
Ciekawostki
- Linneusz nadał gatunkowi nazwę babylonica, sądząc, że to drzewo z biblijnego opisu rzek Babilonu — w rzeczywistości pochodzi z Chin, a nad Eufratem rosła zupełnie inna wierzba.
- Większość okazów sadzonych dziś w polskich parkach to nie czysty gatunek, lecz mrozoodporniejszy mieszaniec Salix × sepulcralis, najczęściej odmiana Chrysocoma o żółtych pędach.
Najczęstsze pytania
Jak daleko od domu można posadzić wierzbę płaczącą?
Minimum 15–20 m od budynku, fundamentów, tarasu, drenażu, szamba, studni i przyłączy wodno-kanalizacyjnych. Korzenie wierzby aktywnie szukają wody, wrastają w nieszczelne rury i drenaże, rozsadzają je od środka, podnoszą nawierzchnie i mogą naruszyć fundamenty. Na typowej działce budowlanej po prostu nie ma dla niej bezpiecznego miejsca.
Ile żyje wierzba płacząca?
Zaskakująco krótko jak na drzewo tej wielkości — zwykle 40–60 lat. To cena za szybki wzrost: drewno jest miękkie i lekkie, gałęzie łamliwe, a starsze okazy często próchnieją w środku i wyłamują konary podczas wichur czy mokrego śniegu. Stara wierzba nad ścieżką czy parkingiem wymaga regularnych przeglądów.
Czy wierzba płacząca osusza działkę?
Częściowo tak — dorosłe drzewo pobiera bardzo duże ilości wody i bywa wykorzystywane do osuszania terenów podmokłych. Nie jest to jednak rozwiązanie kontrolowane: te same korzenie, które pobierają wodę z gruntu, równie chętnie znajdą drenaż i rury. Do osuszenia działki lepiej użyć projektowanego odwodnienia, a wierzbę zostawić brzegom zbiorników.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Salix babylonicaInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
