W skrócie
- Ciemnopurpurowe liście przez cały sezon — mocny akcent kolorystyczny w ogrodzie.
- Różowe kwiaty rozwijają się bardzo wczesną wiosną, przed większością drzew.
- Niewielkie, jadalne owoce dojrzewają latem, choć często zawiązuje je skąpo.
- Toleruje większość gleb; najlepiej wybarwia się w pełnym słońcu.
- Doskonała na kolorowe, strzyżone żywopłoty i jako drzewko solitarne.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Różowate (Rosaceae)
- Wysokość
- 4–7 m
- Szerokość
- 3–5 m
- Pokrój
- Rozłożysty
- Tempo wzrostu
- Umiarkowane
- Stanowisko
- Słońce, Półcień
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna, Piaszczysta
- Odczyn
- pH 6–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- Marzec–Kwiecień
- Mrozoodporność
- USDA 5a–8b
- Rozmnażanie
- Z sadzonek, Z nasion
Charakterystyka
Niewielkie drzewo lub duży krzew o rozłożystej, dość gęstej koronie. Liście jajowate, od rozwoju do jesieni ciemnopurpurowe do czerwonobrązowych — to główny walor odmiany. Kwiaty pojedyncze, jasnoróżowe, rozwijają się bardzo wcześnie, przed liśćmi lub razem z nimi. Owoce to drobne, kuliste, ciemnoczerwone pestkowce podobne do małych śliwek, jadalne, choć niektóre okazy zawiązują je skąpo.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Po ukorzenieniu dość odporna na suszę. Regularnego podlewania wymagają młode egzemplarze i rośliny formowane na żywopłot; źle znosi zastoiska wody.
Nawożenie
Umiarkowane dawki — nadmiar azotu osłabia intensywność purpurowego zabarwienia liści.
Sadzenie
Toleruje większość gleb ogrodowych; przy uprawie na żywopłot sadzić gęściej (co 100-120 cm), jako soliter znacznie luźniej. Najlepiej wybarwia się w pełnym słońcu.
Przycinanie
Jako soliter wystarczy prześwietlanie i usuwanie pędów chorych oraz krzyżujących się. Formy żywopłotowe strzyc raz lub dwa razy w sezonie, aby zagęścić koronę.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Oba krzewy kwitną bardzo wczesną wiosną — purpurowe pędy śliwy z różowym kwieciem pięknie kontrastują ze złotą forsycją.
Wiosenne cebulowe rozkwitają pod jeszcze skąpo ulistnioną koroną, dopełniając wczesny pokaz kwitnienia śliwy.
Złe sąsiedztwo
Orzech włoski wydziela do gleby juglon — związek allelopatyczny hamujący wzrost drzew pestkowych, w tym śliwy wiśniowej.
Zwiększone ryzyko werticiliozy — glebowej choroby grzybowej porażającej zarówno psiankowate, jak i drzewa pestkowe rosnące w tej samej glebie.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Lekka | Pestki, liście i kora zawierają amygdalinę uwalniającą niewielkie ilości cyjanowodoru. Miąższ dojrzałych owoców jest jadalny. |
| Psy | Umiarkowana | Zjedzenie większej ilości pestek lub liści może być niebezpieczne. |
| Konie | Umiarkowana | — |
Historia i pochodzenie
Ałycza jest jednym z dzikich przodków śliwy domowej i od dawna ceniona jako wczesna roślina miododajna oraz podkładka dla szlachetnych odmian śliw. Ciemnolistne formy ozdobne rozpowszechniły się w Europie od końca XIX wieku — odmianę 'Pissardii' sprowadzono z Persji, gdzie zauważył ją ogrodnik francuskiego pochodzenia; 'Nigra' to jej ciemniejsza, obficie kwitnąca kontynuacja.
Zastosowanie
Sadzona jako ozdobny soliter na trawniku, w małych ogrodach i przy ulicach dla całosezonowego, purpurowego akcentu. Znakomicie nadaje się też na kolorowe żywopłoty formowane — dobrze znosi strzyżenie i szybko zagęszcza się od dołu.
Ciekawostki
- Ałycza to jeden z rodziców uprawnej śliwy domowej, powstałej z jej skrzyżowania z tarniną.
- Purpurowa barwa liści pochodzi od antocyjanów — te same barwniki nadają kolor czerwonemu winu i wielu owocom.
- To jedno z najwcześniej kwitnących drzew ozdobnych — kwiaty potrafią rozwinąć się jeszcze w marcu, ryzykując uszkodzenie przez późne przymrozki.
Najczęstsze pytania
Czym różni się śliwa wiśniowa ozdobna od śliwy owocowej?
Śliwę wiśniową 'Nigra' uprawia się przede wszystkim dla ciemnopurpurowych liści i wczesnych, różowych kwiatów, a nie dla plonu. Owoce zawiązuje drobne i nie zawsze obficie. Śliwa domowa to typowe drzewo owocowe o zielonych liściach i większych, słodkich owocach do przetworów.
Czy owoce śliwy wiśniowej można jeść?
Tak, drobne owoce ałyczy są jadalne — mają lekko cierpki, kwaskowaty smak i nadają się na dżemy, galaretki czy nalewki. Nie należy natomiast rozgryzać pestek ani spożywać liści i kory, bo zawierają amygdalinę uwalniającą cyjanowodór.
Dlaczego liście mojej śliwy wiśniowej zielenieją?
Purpurowa barwa liści najlepiej rozwija się w pełnym słońcu. W zbyt zacienionym stanowisku liście przybierają zielonkawobrązowy odcień. Kolor bywa też słabszy przy nadmiarze azotu w glebie — warto ograniczyć nawożenie azotowe.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Prunus cerasifera 'Nigra'Instytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
