W skrócie
- Niewielka rozeta (5-10 cm) z ciemnozielonymi liśćmi w białe, poprzeczne pasy przypominające zebrę.
- W przeciwieństwie do większości sukulentów lepiej znosi półcień niż ostre, pełne słońce.
- Bardzo odporna na suszę i tolerancyjna na zapominalskich opiekunów — dobra roślina dla początkujących.
- Rośnie wolno, z czasem wytwarza liczne odrosty (pups) tworzące zwartą kolonię.
- Nie jest mrozoodporna — w Polsce uprawiana wyłącznie jako roślina doniczkowa/domowa.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Złotogłowowate (Asphodelaceae)
- Wysokość
- 0.05–0.1 m
- Szerokość
- 0.1–0.15 m
- Pokrój
- Kępowy
- Tempo wzrostu
- Wolne
- Stanowisko
- Półcień, Cień
- Gleba
- Piaszczysta
- Odczyn
- pH 6–7.5
- Wilgotność
- Sucha
- Kwitnienie
- Maj–Lipiec
- Mrozoodporność
- USDA 10a–11b
- Rozmnażanie
- Przez podział, Z sadzonek
Charakterystyka
Bezłodygowy sukulent tworzący niewielką rozetę mięsistych, trójkątnych w przekroju liści ustawionych w spiralnych rzędach. Zewnętrzna strona liści pokryta jest poprzecznymi, wyniesionymi, białymi brodawkami (tuberkulami) tworzącymi charakterystyczny, pasiasty wzór. Dorosłe rośliny wypuszczają wysoki, wiechowaty pęd z drobnymi, białawymi kwiatami.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Podlewać dopiero po całkowitym przeschnięciu podłoża. Bardzo drobny system korzeniowy łatwo gnije przy nadmiarze wody, zwłaszcza zimą.
Nawożenie
Bardzo niewymagająca — roślina rośnie wolno i nie potrzebuje intensywnego nawożenia.
Sadzenie
Przepuszczalne podłoże mineralne do kaktusów i sukulentów z dodatkiem piasku lub perlitu; niewielka, płaska doniczka z otworem odpływowym.
Przycinanie
Usuwać jedynie zasychające, dolne liście oraz oddzielać dobrze wykształcone odrosty (pups) do osobnych doniczek.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Podobne, umiarkowane wymagania świetlne i identyczne, przepuszczalne podłoże — dobrze komponują się razem w kompozycjach na niezbyt nasłonecznionych parapetach.
Złe sąsiedztwo
Haworcja w pełnym, ostrym letnim słońcu poparza liście, podczas gdy roślinom słońcolubnym w tym samym stanowisku półcienia zabraknie światła — wspólna uprawa w jednej misie prowadzi do kompromisu niekorzystnego dla jednej ze stron.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Owady pokryte białym, watowatym, woskowym nalotem, gromadzące się w kątach liści, u nasady pędów i na spodzie blaszek. Wyglądają jak kłębki waty. Wysysają soki, osłabiają roślinę i wydzielają lepką rosę miodową, na której rozwija się czarny grzyb sadzakowy. Częsty szkodnik roślin doniczkowych i sukulentów.
PrzędziorkiMaleńkie (0,3–0,5 mm) pajęczaki, trudne do dostrzeżenia gołym okiem, żerujące na spodniej stronie liści. Objawy: drobne, jasne plamki (nakłucia), z czasem liście szarzeją, żółkną i zasychają. Przy silnym porażeniu widoczna delikatna pajęczyna. Rozwojowi sprzyja ciepłe, suche powietrze — częsty problem roślin doniczkowych zimą przy grzejnikach.
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Brak | — |
| Psy | Brak | — |
| Koty | Brak | — |
Historia i pochodzenie
Rodzaj Haworthia (a z nim wydzielony później rodzaj Haworthiopsis) został nazwany na cześć angielskiego botanika Adriana Hardy'ego Haworth'a, XIX-wiecznego specjalisty od sukulentów. Haworcja zebrowana od dawna jest jedną z najpopularniejszych, łatwo dostępnych haworcji w uprawie domowej ze względu na efektowny, regularny wzór na liściach i niewielkie wymagania.
Zastosowanie
Do jasnych, ale niekoniecznie w pełni nasłonecznionych pomieszczeń — dobrze radzi sobie na parapetach wschodnich i zachodnich, w łazienkach z oknem oraz w mineralnych kompozycjach doniczkowych z innymi drobnymi sukulentami.
Ciekawostki
- Charakterystyczne białe, poprzeczne paski to twarde, wyniesione narośla (tuberkule) na powierzchni liścia, nie zabarwienie — można je poczuć pod palcami jako lekko chropowatą powierzchnię.
- Haworcja jest czasem mylona z podobnie wyglądającą Haworthiopsis attenuata, u której pasy tuberkul pokrywają liść równomiernie z obu stron, a nie tylko po stronie zewnętrznej jak u H. fasciata.
Najczęstsze pytania
Skąd haworcja zebrowana ma swoją nazwę i charakterystyczny wzór?
Białe, poprzeczne pasy na liściach to twarde, wyniesione brodawki (tuberkule), które układają się w regularne rzędy przypominające umaszczenie zebry — stąd zwyczajowa nazwa "haworcja zebrowana".
Czy haworcję zebrowaną można trzymać w pełnym słońcu?
Nie jest to zalecane — w przeciwieństwie do wielu innych sukulentów haworcja pochodzi z naturalnie zacienionych stanowisk i w intensywnym, bezpośrednim letnim słońcu łatwo poparza liście. Lepiej sprawdza się na jasnym parapecie bez bezpośredniego, palącego słońca w środku dnia.
Jak często podlewać haworcję zebrowaną?
Bardzo rzadko — dopiero gdy podłoże całkowicie przeschnie, czyli zwykle raz na 10-14 dni latem i raz w miesiącu zimą. Nadmiar wody jest dla tej rośliny znacznie bardziej szkodliwy niż jej niedobór.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Haworthiopsis fasciataInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
