W skrócie
- Znosi częste cięcie — podstawa topiary i niskich żywopłotów.
- Rośnie wolno; bardzo długowieczny.
- Toleruje słońce i cień — wyjątkowo uniwersalny.
- Wszystkie części są trujące, zwłaszcza dla koni.
- Wrażliwy na chorobę zamierania (Cylindrocladium) i ćmę bukszpanową.
Dane botaniczne
- Rodzina
- Bukszpanowate (Buxaceae)
- Wysokość
- 0.3–5 m
- Szerokość
- 0.3–2 m
- Pokrój
- Wyprostowany
- Tempo wzrostu
- Wolne
- Stanowisko
- Słońce, Półcień, Cień
- Gleba
- Gliniasta, Próchniczna, Wapienna
- Odczyn
- pH 6.5–7.5
- Wilgotność
- Umiarkowana
- Kwitnienie
- —
- Mrozoodporność
- USDA 5a–8b
- Rozmnażanie
- Z sadzonek
Charakterystyka
Zimozielony, gęsty krzew o drobnych, owalnych, skórzastych, ciemnozielonych liściach. Rośnie wolno i dobrze znosi formowanie, dzięki czemu utrzymuje wyrazisty, geometryczny kształt.
Uprawa i pielęgnacja
Podlewanie
Umiarkowanie odporny na suszę po ukorzenieniu; regularne podlewanie w upały zapobiega brązowieniu liści. Podlewać u nasady.
Nawożenie
Niedobór azotu powoduje żółknięcie; formowane żywopłoty wymagają regularnego nawożenia.
Sadzenie
Żyzna, przepuszczalna, raczej zasadowa gleba; toleruje słońce i cień, co czyni go bardzo uniwersalnym.
Przycinanie
Znosi częste, dowolne cięcie formujące — podstawa topiary i niskich żywopłotów; ciąć w pochmurny dzień, by uniknąć przypalenia.
Rośliny towarzyszące
Dobre sąsiedztwo
Niskie obwódki z bukszpanu to klasyczna oprawa rabat różanych w ogrodach formalnych.
Bukszpanowe obwódki i lawenda to klasyczne zestawienie ogrodu formalnego i prowansalskiego.
Złe sąsiedztwo
Gęste, płytkie korzenie bukszpanu silnie konkurują o wodę z roślinami sadzonymi tuż przy obwódce.
Poziom dowodu wskazuje, czy zależność jest poparta badaniami, obserwacją czy tradycją ogrodniczą.
Choroby i szkodniki
Toksyczność
| Dla kogo | Poziom | Uwagi |
|---|---|---|
| Ludzie | Umiarkowana | Wszystkie części zawierają alkaloidy toksyczne przy spożyciu. |
| Psy | Umiarkowana | — |
| Koty | Umiarkowana | — |
| Konie | Wysoka | — |
Historia i pochodzenie
Bukszpan jest używany w ogrodach formalnych od czasów rzymskich. W renesansowych i barokowych ogrodach francuskich i włoskich stał się podstawą parterów, labiryntów i sztuki topiary.
Zastosowanie
Do niskich żywopłotów, obwódek rabat, figur ogrodowych (topiary) oraz uprawy w donicach. Klasyka ogrodów formalnych i regularnych.
Ciekawostki
- Twarde, gęste drewno bukszpanu było cenione na wyroby precyzyjne, instrumenty i klocki drzeworytnicze.
- W ostatnich latach uprawę bukszpanu w Europie poważnie zagraża inwazyjna ćma bukszpanowa.
Najczęstsze pytania
Dlaczego bukszpan brązowieje i zamiera?
Możliwe przyczyny to grzybowa choroba zamierania pędów (Cylindrocladium), żerowanie ćmy bukszpanowej, przesuszenie lub przypalenie po cięciu w słońcu. Warto sprawdzić obecność gąsienic i zadbać o przewiewność.
Kiedy przycinać bukszpan?
Najlepiej późną wiosną i latem, w pochmurny dzień, by świeżo cięte liście się nie przypaliły. Bukszpan znosi częste formowanie, co pozwala utrzymać ostre kształty.
Czy bukszpan jest trujący?
Tak — wszystkie części zawierają toksyczne alkaloidy, szczególnie niebezpieczne dla koni. Należy zachować ostrożność w ogrodach dostępnych dla zwierząt.
Źródła
- Plants of the World Online (POWO)Baza danych (GBIF, POWO…)
- RHS — Buxus sempervirensInstytucja / ogród botaniczny
Moja notatka
Prywatna notatka do tej rośliny — zapisywana w Twojej przeglądarce.
